Geschiedenis open source en free software 

Download

Waar komt al die open source en free software vandaan?

In 1960 was het gebruikelijk om software gratis te verspreiden door bedrijven zoals IBM. Software werd beschouwd als noodzakelijk om hun hardware goed te laten werken waar omheen hun business model was gebouwd. Het was voorzien van een broncode die kon worden aangepast en verbeterd en daarom wordt het beschouwd als het prille begin van open source software. 

Evengoed, toen de hardware goedkoper werd en marges erodeerde in de jaren “70 zagen de fabrikanten in de verkoop van software een mogelijkheid tot extra inkomsten.


GNU

In september 1983, lanceerde Richard matthew Stallman het GNU(staat voor GNU is Not Unix*) project met als doel het ontwikkelen van een Unix-achtig operating system(OS) op basis van de Free software principes

Hij was bezorgd vanwege de groei van software met eigendomsrechten, waardoor gebruikers niet meer de mogelijkheid hadden het naar wens te modificeren .


Met de lancering van het GNU project, startte Stalman de Free Software movement en in Oktober 1985 richtte hij de Free Software Foundation op.

In 1991 waren er een aantal GNU tools, en een krachtige GNU compiler collection (GCC) onwikkeld. Maar het was niet gelukt een goed draaiende Unix-achtige kernel te ontwikkelen, nodig om een vrij operating system(OS) op te bouwen om deze tools te kunnen gebruiken.

 

Richard matthew Stallman


Linux

In 1991 wilde de Fin Linus Torvalds, die op de universiteit kennis had gemaakt met Unix *, ook een soortgelijk besturingssysteem hebben om thuis te gebruiken. Maar omdat de commerciële pakketten te duur waren, was hij genoodzaakt Minix(Unix kloon) te gebruiken.

Al snel voldeed dit besturingssysteem niet meer voor Linus, en besloot hij zijn eigen besturingssysteem te maken, gebaseerd op Unix. Alhoewel dat het Torvalds oorspronkelijke bedoeling was het te gebruiken voor zijn computer thuis, gaf hij de eerste Linux kernel versie 0.01 vrij.



Linux is in feite niet het volledige besturingssysteem, maar alleen de kernel. De kernel zorgt ervoor dat software en hardware juist samenwerken. Linus heeft alleen de kernel gemaakt en heeft als software bestaande, gratis GNU-software gebruik

Linux is geen eigendom van iemand. Torvalds in nog steeds bij de ontwikkeling van de kernel betrokken en is wel eigendom van de merknaam.

De naam linux wordt tegenwoordig algemeen gebruikt voor een familie van op Unix geënte besturingssystemen . Linux is vrije software en wordt onder de GPL verspreid: alle onderliggende broncode is door het publiek vrij te verkrijgen, vrij gebruiken, wijzigen, kopiëren en verspreiden. Dergelijke systemen, Linuxdistributies , zijn zowel gratis te verkrijgen als bij meerdere bedrijven te koop, dat laatste vaak met extra's zoals ondersteuning, handleidingen en extra (soms "niet-vrije") software.



GNU en Linux

In 1994, werd de Linux kernel version 1.0 gelanceerd onder het GNU GPL(General Public License). De vrije kernel en de GNU tools samen zorgde voor een eerste fragiele omgeving voor enthousiastelingen.

Door dicht bij Unix basis te blijven, had Linux in het begin alleen Command Line Interface.

In een stadium later kwam er ook een Graphical User Interface(GUI) beschikbaar.

Vanwege de wortels die het systeem heeft in het GNU-project, en omdat veel Linuxdistributies vitale onderdelen uit het GNU-besturingssysteem halen, geven sommige gebruikers en ontwikkelaars de voorkeur aan de naam GNU/Linux.


Debian

Debian werd in 1993 bedacht door Ian Murdock, die in Debian Manifesto verklaarde een volledig open onderhouden Linuxdistributie te willen creëren. De naam is gebaseerd op zijn eigen naam en die van zijn vrouw Debra (Debra-Ian)

Debian is een distributie van vrije software die gecreëerd is door de samenwerking van vrijwilligers over de hele wereld. Sinds het ontstaan is het uitgebrachte systeem, Debian GNU/Linux , gebaseerd op de Linuxkernel , en het besturingssysteem baseert zich op het GNU -project.

ebian kenmerkt door o.a. een gegarandeerde open en niet commerciële instelling en apt-get . Dit laatste programma zorgt ervoor dat je automatisch software kunt installeren en updaten.

Debian heeft een aanbod van duizenden kant en klare softwarepakketten voor een tiental computer-architecturen. Deze pakketten zijn vrij beschikbaar via het internet in een paar verzamelingen waarin vrije en niet-vrije software strikt gescheiden zijn. Van Debian werden talrijke andere distributies afgeleid, zoals Ubuntu (2004) en Knoppix , waarvan op hun beurt weer vele Linuxdistributies zijn afgeleid.



GNOME vs KDE (vrije en opensource-desktop-werk-omgeving)

In het midden van de jaren 1990, desktop opties voor GNUI / Linux en andere Unix-achtige systemen waren beperkt door een gebrek aan functionaliteit, of  filosofische vrijheid - of beide.

Aan de ene kant, kunnen gebruikers kiezen window managers, zoals fvwm(F Virtual Window Manager) maar dat biedt weinig vergeleken met de functionaliteit van Windows of MacOS desktops van die tijd. 
Aan de andere kant, konden ze kiezen voor  CDE, een desktop gebouwd met de Motif toolkit, en ontwikkeld door The Open Group, een gezamenlijke inspanning van Hewlett-Packard, Sun Microsystems, IBM en Novell.


In reactie op deze situatie, is, Mattias Ettrich, dan een student aan de Eberhard Karls Universiteit in Duitsland, gaan werken aan de K Desktop Environment (KDE) in 1996.  Het project had twee doelen: het integreren van losse programma's, en gebruiksgemak

KDE-ontwikkelaars gingen voortvarend van start. Maar meteen kwam er controverse wegens het besluit gebruik te maken van Trolltech's Qt-toolkit, propriëtaire software. In reactie daarop, begon in 1997 het GNU project twee deelprojecten voor de ontwikkeling van een vrij software bureaublad. Het Harmony-project, bedoeld om een gratis versie van Qt(uitgesproken als "cute"is software voor het maken van grafische gebruikersinterfaces) beschikbaar te maken, is niet ver gekomen, maar de GNU Network Object Model Environment (GNOME) is de voornaamste concurrent van KDE, met haar toepassingen gelicenceerd onder de GNU General Public License (GPL) en haar bibliotheken onder de Lesser GPL, zodat ze gekoppeld konden worden aan propriëtaire toepassingen.

Het verschil in licenties tussen de twee desktops zorgt voor felle rivaliteit tussen hun supporters, gecompliceerd door het feit dat in de vroege jaren KDE was gemakkelijker te gebruiken en voorzien van meer functionaliteiten, waardoor het populairder was dan GNOME. Trolltech heeft gereageerd op de kritiek door het vrijgeven van Qt in het kader van de Q Public License (QPL) in 1998, maar deze licentie is niet aanvaard door de Free Software Foundation als een gratis licentie, en de controverse voortgezet tot 2000, toen Qt werd vrijgegeven onder een dubbele QPL / GPL licentie. Sindsdien heeft de rivaliteit tussen de KDE en GNOME veel passie verloren.  Op forums e.d. zijn er nog steeds bijna vijandige discussies tussen ontwikkelaars over het superieure object model of een ander technisch aspect dat meestal onzichtbaar is voor de gemiddelde gebruiker.

Echter, degenen die het meest betrokken bij de twee desktopomgevingen hebben over het algemeen geleerd om samen te bestaan, en te werken aan de interoperabiliteit door middel van samenwerking en de ontwikkeling van gemeenschappelijke normen via freedesktop.org.

Verschil tussen de KDE en Gnome is steeds meer slechts een keuze van smaak. Doordat Gnome als desktopomgeving is opgenomen in diverse zeer populaire GNU/Linux distributies, waaronder Ubuntu, is Gnome tegenwoordig het meest gebuikt. De meeste GNU/Linux distro's bieden de keuze. Bijvoorbeeld: Kubuntu is de KDE variant van Ubuntu

 

Open Source Movement

In 1998 lanceerde, Jon “maddog” Hall, Larry Augustein, Eric S. Raymond en Bruce Perens de Open Source Movement ten behoeve van het promoten van open source software uitsluitend op  basis van technische excellentie en toepassing in de commerciële markt. Bruce Perens gebruikte hierbij de Free Software Guidelines van Debian om de Open Source Definition te creëren.

De Open Source Movement en de dotcom boom eind jaren “90 resulteerde in de populariteit van Linux en de evolutie van velen open source vriendelijke bedrijven.

Eind jaren “90 zijn de belangrijkste linuxdistro's : Slackware, Debian, SuSE en RedHat. Een van de verschillen tussen de distributies is een ander software package management systeem.

In 2004 werd Ubuntu gelanceerd en is nu de populairste linux distributie.




UNIX *

Computers waren in die tijd zo groot als een huis en extreem duur. Op technologisch gebied was de wereld nog niet erg geavanceerd. Bijgevolg kon er aan het probleem “afmeting” gedurende tien jaar niet veel gedaan worden. Maar het probleem software werd wel aangepakt. In 1969 begon een team van ontwikkelaars in Bell Labs te werken aan een oplossing voor de problematiek van de compatibiliteit. Ze ontwikkelden een nieuw besturingssysteem dat volgende eigenschappen had:

1.       Het was simpel en elegant.
2.       Het was geschreven in de C-programmeertaal in plaats van in machinetaal.
3.       De code kon gerecycleerd worden: code gemaakt voor een bepaalde machine, kon mits minimale aanpassingen ook op een andere machine draaien. Dat was vroeger niet mogelijk.

De ontwikkelaars van Bell Lab noemden hun project UNIX.

Vooral de derde eigenschap, dat code opnieuw gebruikt kon worden in andere omstandigheden, was erg grensverleggend. Tot dan toe waren alle op de markt beschikbare besturingssystemen geschreven in een codetaal die specifiek voor een bepaalde hardware ontwikkeld was, de machinetaal. UNIX daarentegen had slechts behoefte aan een klein stukje speciale code, dat nu algemeen bekend is als de kernel. De kernel is het enige programma dat aangepast moet worden aan elk specifiek platform en vormt de basis van de UNIX omgeving. Het besturingssysteem en alle andere funkties worden rond de kernel gebouwd en geschreven in een abstractere programmeertaal, C. Deze C taal werd speciaal ontwikkeld om het UNIX systeem te maken. C en UNIX gaan dus hand in hand. Door deze nieuwe techniek was het veel eenvoudiger geworden om een besturingssysteem te maken dat op vele verschillende types van hardware kon draaien.

Initieel vond je UNIX enkel in hele grote omgevingen met mainframes en minicomputers(een PC van tegenwoordig behoort tot catagorie micro computer). Je moest al aan een universiteit werken, of voor de overheid of een grote financiële instelling om in aanraking te komen met een UNIX omgeving.

In 1979 kwam Versie 7 uit, misschien wel de belangrijkste versie ooit: praktisch alle latere versies van Unix stammen af van V7

n 1982 werd de telecommonopolist AT&T en moederbedrijf van Bell labs op last van justitie opgesplitst in een aantal kleinere bedrijven. Hiermee was de weg naar de computerindustrie vrij. In hetzelfde jaar bracht AT&T een eerste commerciële variant van Unix op de markt, onder de naam UNIX System III.

System III en het latere System V leidden tot vele varianten voor verschillende hardwareplatformen , ontwikkeld door softwarebedrijven die daarvoor een licentie van AT&T kochten.

De volgende twee decades brachten verdere ontwikkeling van het UNIX systeem. Je kon steeds meer doen met je UNIX computer en steeds meer hardware- en softwareverkopers ondersteunden UNIX in hun productlijn. De verkoop van software werd big business

Met welke digitale oplossingen kunnen we een zelfdragende samenleving bouwen?

Lees hier meer over onze visie